بعضى از آيات در قيامت هم ، حسابگر انسان ، خود اوست : « كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً ؛ كافى است كه امروز خود حسابگر خويش باشى » « 1 » ، چون نامهء عملى دارد كه « لَايُغَادِرُ صَغِيرَةً وَ لَاكَبِيرَةً إلَّاأَحْصَاهَا وَ وَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراً ؛ هيچ عمل كوچك و بزرگى را فرو نگذاشته مگر اين كه آن را به شمار آورده است ؟ ! و ( اين در حالى است كه ) همهء اعمال خود را حاضر مىبينند » « 2 » و يا « فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ ( عمل ) ؛ هر كس هم وزن ذرّه‌اى كار خير انجام دهد آن را مىبيند » « 3 » ، با وجود اينها حسابرسى در آخرت آسان است ، پس حساب آن جهان از يك نظر با ماست . در اين جا به ما گفته شده كه حسابگر خود باشيد . همان گونه كه در امور مالى حسابگر خويش هستيد ، اعتقادات ، اعمال ، اخلاق و ايمان خود را حساب كنيد . در محاسبهء اخلاق بايد ديد آيا فضايل بيشتر شده و قلب نورانىتر شده و يا تاريكتر شده است ؟ در زمينهء اعمال هم بايد محاسبه كنيم كه آيا اعمال فزونى يافته يا كمتر شده است ؟ براى محاسبهء اين سه شاخه ( اعمال ، اخلاق ، ايمان ) مشكلات بزرگى داريم كه در حساب‌هاى مادّى وجود ندارد و در واقع رسيدگى و محاسبهء حساب‌هاى مادّى آسان‌تر است ، چرا كه دفاترى وجود دارد

--> ( 1 ) سورهء إسراء ، آيهء 14 . ( 2 ) سورهء كهف ، آيهء 49 . ( 3 ) سورهء زلزله ، آيهء 7 .